અદ્યતન સુધારાઓ માટે સબ્સ્ક્રાઇબ કરો

Text to Identify Refresh CAPTCHA કૈપ્ચા રીફ્રેશ કરો

*સાઇન અપ કરીને હું રિલાયન્સ મનીથી ઈમેઇલ પ્રાપ્ત કરવા માટે સંમત છું

Medical Device Industry

ડીએલ પંડ્યા

તંત્રી અને સીઇઓ

મેડિકલ પ્લાસ્ટિક ડેટા સર્વિસ

જો ભારતીય મેડિકલ તંત્રને કોઇ થોડી ઘણી સ્વતંત્રતા પણ જોઇતી હોય, તો મેક ઇન ઇન્ડિયા અભિયાનના મૂળ 60,000 કરોડ રૂપિયાના તબીબી ઉપકરણ ઉદ્યોગમાં ઊંડા ઉતરે તે જરૂરી છે. રસપ્રદ વાત આ છે કે દવાઓને લગતી 20,000 પ્રોડક્ટ્સ સાથે તુલના કરીએ તો, તેની શ્રેણી પણ મોટી છે, કારણ કે વૈશ્વિક સ્તરે વિભિન્ન પ્રકારના 5,00,000 જેટલા મેડિકલ (તબીબી) ઉપકરણો ઉપયોગમાં લેવાય છે. જોકે, ભારતના તબીબી ઉપકરણ ઉદ્યોગનું કદ નાનું છે, વિશ્વ સ્તરે થતા ઉત્પાદનમાં તેની હિસ્સેદારી માત્ર 1.5 ટકા જેટલી છે, અને ભારતીય ઉદ્યોગ આયાત પર નિર્ભર છે અને દેશમાં કરવામાં આવતું ઉત્પાદન મોટાભાગે ટેક્નોલોજીકલ મૂલ્યની દ્રષ્ટિએ નીચલા સ્તરની પ્રોડક્ટનું હોય છે. આયાત પર આટલા આધાર હોવાને કારણે, આ વાતે કોઇ આશ્ચર્ય નથી કે, દર્દીઓની સારવારના ખર્ચની સરેરાશ 25 ટકા રકમ તેની પાછળખર્ચાયછે. બ્રિક્સ દેશોમાં તબીબી ઉપકરણો પાછળ થતો માથા દીઠ ખર્ચ સૌથી ઓછો છે. અને સાથે જ તે એક નોંધપાત્ર તક પણ પુરી પાડે છે, એક અંદાજ અનુસાર વર્ષ2020 સુધીમાં તબીબી ઉપકરણ ઉદ્યોગ 15 ટકા જેટલો વધી ને 8.6 અબજ ડોલરનો થશે

 

આમ, મેક ઇન ઇન્ડિયા અભિયાન સર્વોચ્ચ મહત્વ ધરાવે છે, માત્ર ટેક્નોલોજીકલ અંતરને ઘટાડવામાં જ નહીં, બલ્કે સારવારના ખર્ચને ઘટાડવામાં પણ તેનું મહત્વ છે. પરંતું અહીં પડકારો પણ છે. અહીં ત્રણ મુદ્દા એવા છે, જે સૌથી મહત્વના છે- કાચા માલની અનઉપલબ્ધતા, કુશળ કામદારોની અછત અને ગુણવત્તા જરૂરિયાતોને અમલમાં મુકવાની ક્ષમતાનો અભાવ

 

દેશમાં પુરતા પ્રમાણમાં માનવ મૂડી હોવા છતાં, પણ ઉદ્યોગ જથ્થા અને ગુણવત્તા બંનેની દ્રષ્ટિએ કુશળ અને તાલીમબદ્ધ માનવશક્તિની અધુરપની સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યો છે. BCG-CII દ્વારા વર્ષ 2015માં પ્રસિદ્ધ કરાયેલા શ્વેત પત્રમાં મેડિકલ ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રે રહેલી કારકિર્દીની તકો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું, મેડિકલ અને તેની સાથે જોડાયેલા સંબંધિત અભ્યાસક્રમોમાં મેડિકલ ટેક્નોલોજી પ્રત્યે જાગૃતિ લાવવી તેમજ આધુનિકતમ નિયામક જરૂરિયાતો અને વલણને લગોલગ રાખવા માટે નિયામક શિક્ષણ સતત ચાલુ રહે તે માટે કાર્યક્રમો શરૂ કરવા જેવી બાબતોને પ્રોત્સાહન આપવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી. એમએસએમઈ સ્તરે ચાર મુદ્દાઓ સૌથી મહત્વના છે. ટૂંકા ગાળામાં જ આ ચાર બાબતોની જરૂર પડશે. (અ) કૌશલ્ય વધારીને યોગ્ય ટેક્નોલોજી સુધી પહોંચ વધારવી પડશે. અને (બ) મહત્વપૂર્ણ અને જરૂરી કાચો માલ યોગ્ય દરે અને મધ્યમ થી લાંબા સમય સુધી પ્રાપ્ત કરવું (ક) ઇનોવેશન (નવા આવિષ્કાર)અને ઇનોવેશન ઇકો સિસ્ટમને પ્રોત્સાહન આપવા જેવી બાબતો સામેલ છે

 

ફાર્મા સેક્ટર માટે કૌશલ્યોઃ અત્યારે પણ તબીબી ઉપકરણોને કામદારો દ્વારા તબીબી પ્રોડક્ટ તરીકે ગણવામાં આવતી નથી, ખાસ કરીને છૂટક અથવા તો કોન્ટ્રાક્ટપર રહેલા કામદારો દ્વારા. તેઓ છાશવારે પોતાની નોકરી છોડી દેતા હોય છે અને તેઓ ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશનની જરૂરિયાતો અનુસાર વિવિધ ટેક્નીકલ જરૂરિયાતો પ્રત્યે માહિતગાર હોતા નથી.કર્મચારીઓમાં આવા કૌશલ્યોનું જ્ઞાન તાકીદના ધોરણે આપવાની જરૂર છે

 

પ્રોડક્ટ એસેમ્બલીમાં કુશળતા માટેના કૌશલ્યઃ ઉદ્યોગમાં મોટી સંખ્યામાં રહેલા માઇક્રો અને સ્મૉલ એકમો મુખ્યત્વે એસેમ્બલર છે. આ એસેમ્બલિંગ એકમ મુખ્યત્વે બે વિશેષ કૌશલ્યો પર આધાર રાખે છે – કેલિબ્રેશન અને ટેસ્ટિંગ. તેઓને આ વિસ્તારમાં તાલીમબદ્ધ ટેક્નિશિયન અને કામદારોનીજરૂર હોય છે

 

એસેમ્બલિંગ કામ માટે મશીનરી સુધી પહોંચઃ મોલ્ડિંગ, એક્સ્ટ્રુઝન અને એસેમ્બલી કાર્ય માટે જરૂરી હાઇટેક મશીનરીની ઉપલબ્ધતા આપણે ત્યાં અન્ય દેશોની તુલનાએ પર્યાપ્ત રીતે ઉપલબ્ધ નથી. હાલમાં દિવસોમાં જે પ્રકારે મોટા કદમાં સીએફસી ઉપલબ્ધ છે તેના બદલે, દેશમા નાના એકમોની સંખ્યા વધારે હોવાથી મોટા સીએફસી કરતા માઇક્રો કોમન ફેસિલિટી સેન્ટર્સ (સીએફસી)ની રચના કરવામાં આવે તેની તાતી જરૂરિયાત છે

 

મહત્વપૂર્ણ કાચા માલ સુધી પહોંચઃ ભારતમાં ઉદ્યોગ માટે જરૂરી અને મહત્વપૂર્ણ કાચા માલની ગુણવત્તા સારી નથી હોતી. તેથી ઘણો બધો કાચો માલ કે રૉ મટિરિયલ વિદેશથી આયાત કરવો પડે છે. જોકે, આવા વિદેશથી આયાત કરવામાં આવતા કાચા માલ પરની ઇમ્પોર્ટ ડ્યૂટી ફિનિશ્ડ પ્રોડક્ટની તુલનામાં ઘણી ઊંચી છે જેના કારણે ભારતમાં પ્રોડક્ટનું એસેમ્બલિંગ મોટાભાગે અક્ષમ કવાયત બની જતી હોય છે. તેથી તબીબી ઉપકરણોના નિર્માણ માટે ઉપયોગમાં લેવામા આવતા આવા કાચા માલ પર ખુબજ સસ્તાદરે ટેક્સ લગાવાય તે જરૂરી છે

 

ઇનોવેશનને મહત્વ આપોઃ આપણા સમાજમાં નોકરી મળે તેની ઉજવણી કરવામાં આવે છે, પરંતું નવી શોધ કરનારા ઇનોવેટર્સની શોધની કોઇ ઉજવણની કરાતી નથી. સ્થાનિક સ્તરે કાર્યબળ તૈયાર કરવાની જરૂર છે અને તે માટે દેશમાં ઇનોવેટર્સને પ્રોત્સાહન મળે તેવા વાતાવરણના સર્જનની જરૂરિયાત છે. ઉદાહરણ તરીકે, વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી વિભાગના સમર્થન સાથે અગ્રણી ઇનોવેટર મેસર્સ સહજાનંદ લેઝર દ્વારા ઓલ ઇન્ડિયા એવોર્ડ ફોર ઇનોવેટિવ મોડલ્સ- “ સહજાનંદ લેઝર ટેકનોલોજી” – સુશ્રુત ઇનોવેશન એવોર્ડ્સનું નેશનલ બાયો મેડિકલ એન્જીનિયરિંગ સોસાયટી દ્વારા 2010માં પહેલીવાર આયોજન કરાયુ હતું. આ એવોર્ડ હવે તેના સંચાલનના પાંચમાં વર્ષમાં છે ;(http://www.biomedsociety.com/)

 

સાચા ગ્રાહકોના સંપર્કમાં રહોઃ ઇનોવેશનના મોટા સ્રોત તરીકે મોટાભાગે ગ્રાહકો હોય છે જેઓ વિચારો પૂરા પાડતા હોય છે. એમએસએમઈ એ નિયમિત ધોરણે ગ્રાહકો સાથે સંપર્કમાં રહેવું જોઇએ અન્યથા ઇનોવેશનને પ્રાત્સાહન આપવા માટે મહત્વપૂર્ણ માહિતી હંમેશા ગુમાવી દેવામાં આવશે

 

ફકરો 4

તેઓ અવારનવાર નોકરી બદલી છે તેમજ ખાદ્ય અને ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશનની જરૂરિયાત અનુસાર ટેકનિકલ આવશ્યકતાઓથી અજાણ હોય છે

 

ફકરો 5

મેડિકલ ઉપકરણોના એસેમ્બલિંગ એકમોમાં બે વિશેષ કૌશલ્યો - કેલિબ્રેશન અને ટેસ્ટિંગ પણ જરૂરી છે

શુભેચ્છા સહ,